LITHA

 

Litha is ook bekend onder de namen Midzomer, Zomersolstitium en Zomerzonnewende. Dit feest wordt traditioneel op de vooravond van de zomerzonnewende gevierd, op 21 juni. Dit is de langste dag van het jaar en de nacht ervoor is dus de kortste nacht. Na deze dag zullen de dagen weer korter worden tot Yule. Met Litha bereikt alles een hoogtepunt,alles om ons heen is groen. Het is ook de dag met de meeste zonne-uren. Dit geeft de kracht van de zon weer. Er wordt een keerpunt gevierd, men wacht de oogst af en de vruchtbaarheid van de gewassen is nu maximaal. Litha is afkomstig uit het oud Germaans en betekent berghelling. Dit zou goed de symbolische berghelling kunnen weergeven die de zon in juni beklimt en in juli afdaalt. In het plantenrijk gaat de groei nu over in rijping. Nu de strijd om het bestaan is gewonnen wordt de energie gebruikt om het voortbestaan van de soort veilig te stellen.

Mythen betreffende het seizoen omschrijven de gebeurtenissen rond het hoogtepunt van de zon en daarop volgend het begin van de toenemende duisternis. Een favoriete mythe uit de noordelijke landen gaat over de strijd tussen de eikkoning (God van het wassende licht) en de Hulstkoning (God van het afnemende licht).

De twee gaan een  gevecht aan en vanzelfsprekend wint de hulstkoning, zodat hij het rijk regeert tot Yule, wanneer hij plaats maakt voor het wedergeboren Kind van het licht, de jonge Eikkoning. Het idee van Goden die elkaar doden is niet alleen een vermakelijk verhaal, het is een krachtig magisch beeld. Als de Hulst Koning de Eik Koning verslaat, is dat niet echt een letterlijke dood; het betekent een verschuiving in de balans van kracht. De Eik Koning heeft slechts het toneel verlaten, tot hij weer kan terugkomen. Dit weerspiegelt dat de dood niet slecht of kwaadaardig is, maar meer een noodzakelijke transformatie. 

 

 

Litha is altijd een vrolijk jaarfeest geweest. Muziek in de vorm van drums met zang en dans waren veel voorkomend. Midzomervuren werden ontstoken voor bescherming, reiniging, en de hoop dat de zon zijn warmst lang genoeg zal behouden om een goede oogst te bieden. Vaak werd tijdens de kortste nacht niet geslapen.

 

Net als andere feestdagen heeft de kerk ook geprobeerd deze dag om te vormen tot een christelijk feest. 24 juni werd de geboorte dag van Johannes de doper. Opvallend is hier dat eigenlijk alle heiligen geŽerd worden op een dag dat ze sterven  en niet op hun geboorte dag. Ook de geboorte van Jezus werd verplaatst van laat in de lente, zijn eigenlijke geboorte dag, naar 25 december, de dag waarop de zonnekoning werd geboren. In feite heeft de christelijke kerk zich dus ook hier aangepast aan de cyclus van de aarde zoals die door de heidenen destijds werd geŽerd.

Het feest van Johannes de doper valt op 24 juni. Dit komt omdat tot 1700 de Juliaanse kalender gehanteerd werd en volgens deze kalender was 24 juni de langste dag. Ook al verschoof Litha naar 21 juni na de invoering van de Gregoriaanse kalender, toch bleef men het gewoonte getrouw toch vaak op 24 juni vieren.

 

 

 Johannes de Doper.(ook wel St.Jan genoemd)

                           

 

 

Tijdens Litha is mede een belangrijk symbool. Mede is een alcoholische drank die gebrouwen word van honing. Incidenteel werd er geloofd dat, omdat de god en godin in mei trouwen, het ongeluk bracht als je als sterfelijke in mei zou trouwen. Veel vrouwen bleken na de mei vuren echter zwanger te zijn en zo kwam het dat juni een erg populaire maand werd om te trouwen. Dit is ook de reden dat in het engels de periode na de bruiloft honeymoon heet, afgeleid van de naam honing.

 

 

 

 

 

 

De naam Midzomer is misschien een beetje vreemd, omdat deze datum tegenwoordig in verband wordt gebracht met het begin van de zomer. Maar de oude Kelten kenden slechts twee seizoenen: licht en donker, zomer en winter. Tijdens Midzomer vierden zij het hoogtepunt van de zomer, dus het midden van de lichte helft van het jaar. Ze zomer zonnewende wordt in vele plaatsen over de hele wereld gemarkeerd door o.a. steencirkels, markeringen of tunnelachtige passages waardoor licht alleen tijdens de zonnewende schijnt. Dit toont aan dat de mensen deze dag belangrijk genoeg vonden en de moeite namen om de zonnewende te kunnen voorspellen en vastleggen.

 

Midzomer is een zonnefeest. Tijdens Midzomer is de zonnecyclus op haar hoogtepunt. In de meeste bekende mythen wordt de zon als mannelijke godheid afgeschilderd. Toch komt ook het tegenovergestelde voor. Onder andere in de Baltische landen, waar men de zonnegodin Saule vereert.

 

 

Zonnegodin Saule.

 

In haar wagen doorkruiste ze de lucht om warmte, genezing en groei te verzorgen. Er zijn tal van liedjes die naar haar verwijzen den die ook in deze tijd nog gezongen worden. Een oud gebruik was om met Midzomer brandende wielen of tonnen van heuvels af te rollen. Dit werd gedaan om de zon te begroeten.

 

 

 

VUUR

 

  

Vuur was tijdens het midzomer feest erg belangrijk. Zo worden sinds heel vroeger met midzomer vuren ontstoken om de zon te eren. Ook werden kruiden in het vuur gegooid voor geluk en om boze geesten af te weren. Als stelletjes hand in hand over het vuur sprongen en elkaar onderweg niet loslieten, zou dat garant staan voor een langdurige en goede relatie. De as van het vuur werd mee naar huis genomen om zich te beschermen tegen onweer en bliksem en om zich te verzekeren van harmonie in het huwelijks leven. Deze midzomer vuren werden later gekerstend en omgedoopt tot Sint Jansvuren. Om het geluk af te dwingen werd er over het vuur gesprongen in de veronderstelling dat de gewassen zo groot en hoog zouden worden als zij konden springen. Nog steeds springen mensen tijdens Litha over de vuren (of  lopen tussen ontstoken kaarsen door) om zichzelf met kracht te vullen en om symbolisch dat gene weg te branden dat we niet meer nodig hebben.

 

 

MIDZOMERKRANS

 

 

In Litouwen wordt tot op de dag van vandaag met Midzomer een ritueel uitgevoerd rondom een paal die vergelijkbaar is met de meiboom. Deze paal wordt Kupole genoemd en heeft in de top drie takken. Deze moeten de takken van de levensboom voorstellen, waaruit de zon, de maan en de sterren zijn ontstaan.

 

KUPOLE

 

Vrouwen maken bloemenkransen en de mannen dragen kransen van eikenbladeren. Deze met kransen behangen mannen doen sterk denken aan de in het Westen bekende Groene Man, een vegetatiegod.

 

 GREEN MAN

 

Ongetrouwde meisjes gaan met hun rug naar de Kupole staan en werpen hun bloemenkrans omhoog, in de hoop dat deze in de takken van de Kupole blijft hangen. Het aantal mislukte pogingen wordt gezien als het aantal jaar dat het meisje nog moet wachten eer ze zal trouwen. In andere Baltische landen worden de kransen te water gelaten. Als de krans van een man en een vrouw bij elkaar komen te drijven, zou dat een voorteken zijn voor een liefdesrelatie en huwelijk.

 

 

 
 

 

DE STROPOP

 

 

Vroeger werd de godin van het oude en jonge graan vertegenwoordigd door een persoon, die geofferd werd. Afhankelijk van de cultuur was dit een vrouw of een man. Een overblijfsel van dit ritueel is de vogelverschrikker; een stropop op ware lichaamsgrootte die rond een vaak kruisvormige houten paal wordt opgehangen en boven het veld uitkomt. Dit om hongerige vogels af te schrikken en om toe te zien op een vruchtbare oogst. Een andere verklaring voor de vogelverschrikker is de volgende; de Romeinse god Priapus was een god van vruchtbaarheid en bescherming van het gewas. Beeldjes van deze god werden naar gezegd geplaatst om de oogst te beschermen en goed te laten groeien. De vogelverschrikker zou een overblijfsel van dit gebruik zijn.

 

 

  DE GOD PRIAPUS

 

Stropoppen werden ook wel gezien als een verpersoonlijking voor alles wat oud is en dat vervangen zou worden door het nieuwe. In dit geval was dat de nieuwe oogst. Daarom werd met Midzomer vaak een stropop gemaakt, een overblijfsel van de vorige oogst, waarmee men rond de akkers liep om een goede oogst af te dwingen. Tijdens het oogstfeest dat later volgde werd deze pop meestal verbrand. 

 

 

DE BEZEM

 

 

 Een ander oud gebruik is het Ďrijdeníop lange stokken of bezemstelen. Dit ritueel werd veelal door vrouwen uitgevoerd. Men maakte met de stok of bezem tussen de benen zo hoog mogelijke sprongen op de akkers. Men geloofde dat het graan zo hoog zou groeien als de sprongen die gemaakt werden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ELFEN

Tijdens Midzomer zou de sluier tussen onze wereld en die van Ďhet kleine volkí, ofwel de elfen, dunner zijn dan anders. Contact met Ďhet kleine volkí zou daarom gemakkelijker tot stand te brengen zijn. Dit vind je ook terug in de literatuur, bijvoorbeeld in ĎA Midsummer Nightís DreamĒ  van  Shakespeare.

 

 

Ook wordt wel gezegd dat de vlier je kan helpen bij ontmoetingen met elfen. Niet alleen omdat elfen zich vaak in de buurt van deze boom zouden bevinden, maar ook vanwege de magische krachten van de vlier zelf.

 

Dep tijdens de Midzomernacht je ogen met het sap van de vlier en je zult de elfen makkelijker kunnen zien.

 

 

 

 

In de eerste eeuw na Christus schreef de Griekse Claudius Aelianus dat de bloemen van de pioenroos met Midzomer opengaan en dat er in de bloemen elfen wonen die tijdens de nacht licht uitstralen.

 

KRUIDEN

 

 

Margriet, Klaver en Sint- Janskruid werd vroeger geplukt en tot een krans gevlochten, men legde deze krans onder het hoofdkussen om allerlei ziektes te bestrijden. Deze kruiden werden ook wel aan de ringschroeven van het raamkozijn gehangen om blikseminslag af te weren.

 

Men gelooft dat als je met Midzomer negen verschillende kruiden tot een gordel vlecht en draagt, dat je dan binnen een uur je eigen toekomst ziet.

 

Zeven verschillende kruiden geplukt tijdens de Midzomernacht en onder het hoofdkussen gelegd zouden zorgen voor voorspellende dromen.

 

Volgens een oud bijgeloof brandde men tijdens Midzomer om 12 uur símiddags of om 12 uur sínachts kolen bij de wortels van de bijvoet. Deze kolen zouden toverkrachten bezitten. Er werd geloofd dat alleen maagden en kinderen de kolen zouden kunnen vinden. Men vlocht tijdens Midzomer kransen van bijvoet en hing deze op in de stal om Ďhet kwaadí weg te houden. Ook danste men met deze kransen rond het vuur, uiteindelijk werden de kransen in het vuur gegooid in de hoop dat alle ziekten, onheil en boze toverij op de kransen zou overgaan en met de kransen zou verbranden. 

In Duitsland werd met Midzomer peterselie met het veevoer gemengd om zo boze geesten af te weren.

 

Men geloofde dat Sint Janskruid geplukt met Midzomer en op zolder opgehangen als voorbehoedsmiddel werkte. Daarentegen zou Sint Janskruid ook heilzaam zijn voor vrouwen die graag kinderen wilden. Zij verzamelden met Midzomer de gele bloemzaadjes van het kruid om vruchtbaar te worden. Sint Janskruid geplukt met Midzomer zou ook helpen met het krijgen van wilskracht en onoverwinnelijkheid. Verder zou het ook geestesziekten op afstand houden.

 

Ook was het traditie om met Midzomer bij het haardvuur, waar de huisgeesten zich ophielden, een vlierkoekje of vlierbloesempannekoek te eten. Hierdoor zou men een jaar lang geen koorts meer hebben.

  

Margrieten en madeliefjes worden gezien als typische midzomerbloemen. Madeliefjes die tussen 12 en 13 uur símiddags geplukt werden en daarna gedroogd zouden speciale krachten bezitten. Wanneer je belangrijke zaken moest doen en je nam de gedroogde madeliefjes mee, dan zouden je zaken goed verlopen.

 

       

 

Slangekruid wat in huis werd gehaald met Midzomer zou muizen verdrijven.

 

 

KLEUREN :                          blauw, groen, goud, bruin, geel, oranje en rood

 

PLANTEN / KRUIDEN :    eik, citroen, sandelhout, saffraan, ylang-ylang, kers,kamille, vijf vingerkruid, varen, den, roos, tijm, verbena, fennel, margriet, klaver, Sint-Janskruid

 

OLIE:                                     kers, kaneel, sandelhout, lavendel, sinaasappel, munt, citroen, saffraan 

 

THEE :                                   citroenthee, sinaasappelthee, muntthee

 

WIEROOK :                           citroen, roos, mirre, sandelhout, lavendel, libanum, tijm

 

EDELSTENEN:                    Lapis Lazuli, Diamant, Jade, Smaragd, Tijgeroog, Barnsteen, Jaspis

 

GODEN EN GODINNEN:   Moeder Aarde, Freya, Hathor, Astarte, Venus, Aphrodite, Eik Koning, Hulst Koning, Arthur.

 

ETEN EN DRINKEN:         mede, bier, verse groente en fruit, brood, citroenkoekjes, honingcake, anijsmelk, appels, aardbeien, vruchtensap, vruchtenwijn

 

SYMBOLIEK:                       vuur, zon, eik, feeŽn, elfen, bloemen, hulsttakken

 

ACTIVITEITEN:                   het verwerken van kruiden, takken beschilderen, Patchwork/quilts maken, handfastings.

 

 

WAT KUN JE ZOAL DOEN MET LITHA

  

v              Leg een ring van bloemen rond de ketel of een schaal met bijvoet.

v              Hang een bundel van verse kruiden op om te drogen .

v              Zet een witte kaars voor je raam en steek die aan.

v              Maak een liefdesamulet.

v              Maak een vuur.

v              Magische altaarwater verzamelen, ga naar de zee of vang regenwater op tijdens een onweersbui.

v              Oogst medicinale en/of magische kruiden.

v              Maak muziek met trommels en belletjes.

v              Over het vuur springen.

v              Maak een spreuk of tekst waarin je een wens doet.

v              Maak een bloemenkrans.

v              Je kunt het vuur maken van negen soorten hout

v             Maak een buideltje van bijvoet of verbena. Maar je kunt ook een ander kruid nemen wat voor jou een speciale betekenis heeft op dat moment.

v              Draag je buideltje tijdens het zingen en dansen om het vuur. De beweging van je lichaam helpen de krachten van de kruiden op te wekken en je bescherming en kracht bieden voor het komende jaar. 

v              Maak contact met de andere wereld.

v              Verzamel dauw . Dit kun je doen door síavonds doeken vlak boven de grond te spannen en ze vroeg in de ochtend, nog voor de zon op komt, uit te knijpen. Was je gezicht en je lichaam hiermee. Het zal je kracht en schoonheid geven.

v              Je kunt gaan divineren om antwoorden te krijgen op vragen die je hebt.

 

Maak er een gezellig en vrolijk feest van! 

 

 

RECEPTEN  

  

 

MEDE:

 

IngrediŽnten:

4 kg. zachte honing

halve theelepel gemalen nootmuskaat

halve theelepel gemalen kruidnagel

stukje geschilde gemberwortel

1 pijpje kaneel              

10 liter water

1 zakje thee( looizuur)

1 theelepel citroenzuur

1 theelepel wijnsteenzuur

champagnegist

 

nodig: gistingsflessen met waterslot

flessen en kurken om te bottelen.

 

Hoe maak je het:

v               Neem de 4 kg. honing en doe die in 4 liter water en breng al roerend aan de kook.

v               Laat de kruiden in een linnen zakje meetrekken.

v               Laat het geheel 2 uur zachtjes koken.

v               Laat het afkoelen tot 27 graden Celsius

v               Vul dit aan met afgekoeld gekookt water.

v               Breng dit alles over in een gistingsfles met het zakje kruiden erbij.

v               Voeg het gist toe.

v               Er volgt nu een rustige gisting en de mede wordt na de gisting helder door de gistingsfles in een koude , niet verwarmde ruimte te plaatsen.

De rijping duurt ongeveer 2 jaar, maar proef elke 6 maanden om de rijping te volgen.

 

LITHA WIJN:

 

Ook deze wijn heeft een jaar nodig om te rijpen.

 

IngrediŽnten:

 2 delen paardebloem

2 liter water

2 kopjes frambozen

sap van 1 citroen

1 theelepel kaneel

5 kopjes suiker of honing

1/3 deel wijngist of actieve gist.

  

Hoe maak je het :

v              Verwijder de steeltjes en blaadjes van de paardebloemen en breng aan de kook.

v              Laat het mengsel afkoelen en staan gedurende de nacht.

v              Zeef het mengsel de volgende dag en voeg citroensap, frambozen, kaneel en suiker toe.

v              Zachtjes verwarmen tot de suiker geheel is opgelost.

v              Week de gist in warm water en voeg toe aan het lauwwarme mengsel.

v              Bedek de pan met een doek en laat het gedurende drie dagen staan.

v              Kijk af en toe naar het proces van fermenteren en visualiseer dat de belletjes die je ziet ontstaan, zonnige energiebolletjes zijn.

v              Na drie dagen zeef je het mengsel weer en bottelt de wijn in flessen met een losse kruk.

v              Als de kurken er niet meer uit ploppen proef je of de wijn zoet genoeg is.

v              Zo niet , voeg dan meer suiker toe en zorg ervoor dat de wijn niet meer kookt, anders doodt je de gist.

v              Tenslotte kurk je de flessen stevig en bewaar je de wijn op een koele, donkere plaats gedurende een jaar.

Na een jaar kun je lekker genieten van je eigen gemaakte wijn!

 

 

LAVENDEL KOEKJES

 

 

IngrediŽnten:

 

300 gram bloem

200 gram boter

125 gram basterd suiker

1 klein ei

een snufje zout

1 zakje vanillesuiker

1 afgestreken lepel lavendelbloemen

 

Hoe maak je het:

v               Zeef de bloem en werk er zo snel mogelijk met koele handen de suiker en kleine stukjes boter door.

v               Voeg het ei, het zout, de vanillesuiker en de lavendelbloemen toe en kneed het mengsel tot een samenhangende deegbal.

v               Leg het deeg een half uur in de koelkast.

v               Rol het deeg uit tot een lap van een halve centimeter dikte en steek er met een vormpje koekjes uit.

v               Leg de koekjes op een licht beboterde bakplaat en bak ze 20 minuten op 160 graden.

 

TIPS:

 Voeg wat citroensap aan het deeg toe.

Maak zelf steekvormpjes van blik met behulp van een blikschaar en een soldeerbout.

Let wel op dat je de rand van het vormpje aan 1 kant dubbelvouwt, zodat de bovenkant van het vormpje niet scherp is als je het gaat gebruiken.

 

 

 

ZONNEWENDE KRUIDENBROOD.

 

IngrediŽnten:

3 kopjes bloem

1 eetlepel suiker

1 theelepel zout

1 pakje droge werkzame gist

2 eetlepels gehakte verse bieslook

2 eetlepels gehakte verse rozemarijn

1 theelepel verse tijm

1 1/4 kopje heet water

2 eetlepels Crisco (is een soort plantaardig vet)

 

Hoe maak je het klaar:

v               Meng 2 kopjes van de bloem, suiker, zout en gist in een grote kom.

v               Voeg kruiden, water en Crisco toe.

v               Klop langzaam en voeg het derde kopje toe, tot een glad mengsel ontstaat.

v               Veeg het beslag van de zijkant van de kom en laat op een warme plek 35 minuten rijzen of tot het deeg in omvang is verdubbeld.

v               Duw omlaag en klop met een lepel gedurende ongeveer 15 seconde.

v               Leg het deeg in een ingevette broodvorm terwijl je het met je handen beklopt en er een brood van maakt.

v               Dek toe en laat weer ongeveer een half uur rijzen of tot het in omvang verdubbeld is.

v               Bak 40-45 minuten op 180 graden.

v               Haal een kwastje boter of margarine over de bovenkant en neem uit de vorm om te laten afkoelen.

 

 

HONDERD VRUCHTENSALADE

 

IngrediŽnten:

 1 ananas in blokjes gesneden

half pond kersen

1 grapefruit in partjes verdeeld

2 mandarijnen in partjes verdeeld

1 pond blauwe en witte druiven zonder pit

2 kopjes groene en oranje meloenbolletjes

2 perziken, ontpit en in blokjes gesneden

2 nectarines, ontpit en in blokjes gesneden

half pond verse aardbeien

2 pruimen in blokjes gesneden

  

Meng al het fruit in een grote fruitkom.

Klop slagroom, samen met 2 eetlepels sinaasappelsap

en een snufje zout, in een gekoelde kom stijf.

Dien dit apart op.

 

Serveer het fruit koel. Heerlijk op een warme midzomerdag!

 

 

 

  

VLIERBLOESEMSIROOP.

 

IngrediŽnten:

Vlierbloesems

2 citroenen

kilo suiker

glazen potten of flessen

  

Hoe maak je het klaar:

v               Haal de bloesems van de takken en was ze voorzichtig.

v               Vul een glazen bokaal van 2 liter met de bloesems.

v               Snijd de citroenen in schijven en stop ze ertussen.

v               Giet de bokaal vol water en laat het geheel 24 uur trekken.

v               Dit gaat het best op een warme plaats.

v               Zeef het vocht en breng het langzaam aan de kook.

v               Voeg per liter vloeistof 500 gram suiker toe.

v               Giet de nog warme vloeistof in glazen potten.

v               Sluit de potten af en laat ze ondersteboven afkoelen.

v               Je kunt de siroop drinken als limonadesiroop, dus verdund met water.

 

 

 

MIDZOMER WIEROOK

 

 

Meng een basis van gelijke delen van:

 

Tijm

Rozemarijn

Basilicum

Riet

 

Voeg hier aan toe:

Rozenblaadjes

Goudsbloem

Lindebloesem

Lavendel

Sint Janskruid

 

Brand dit mengsel in een vuur of op een kooltje.

 

 

MIDZOMER OLIE

 

Meng:

2 delen lavendel olie

1 deel tijmolie

2 delen rozenolie

 

 

 

 

Als je het wilt verdampen in een verdampertje laat je het zo.

Als je het wilt smeren moet je het vermengen met een basis olie, zoals amandelolie.

Neem dan 10 ml amandelolie en voeg daar de etherische olie aan toe.

 

   

Ik wens jullie een heel vrolijk, elfachtig, zomerachtig, muzikaal en feestelijke Litha toe.

Maak er een mooi feest van!

 

Liefs Tara.