BELTANE

 

Beltane of Beltaine (Iers), wat wordt vertaald als’helder vuur’of ‘Bel Fire’.

Dit laatste verwijst naar het vuur van de Keltische lichtgod Bel, die ook wel Beli, Belenos of Belinus wordt genoemd. Andere namen voor Beltane zijn: May-eve, Calan Mai, Meiavond, Vanadisnacht. Vanadis is één van de namen waarmee de Germaanse godin van magie, liefde, lust en seksualiteit Freya wordt aangeduid. Vanadisnacht is beter bekend onder de naam Walpurgisnacht, naar de abdis Walpurga, die een fanatiek bestrijdster van oude gebruiken was en regelmatig vermeende heksen op de brandstapel zette.

 

Walpurga is door de christelijke kerk heilig verklaard en was een beschermpatroon tegen hekserij en de duivel. Men geloofde dat heksen tijdens Walpurgisnacht op heuvels bijeen kwamen om een sabbat te vieren. Dit uit irritatie voor de reinheid van Walpurga en om zich af te zetten tegen het christendom. Tijdens Wapurgisnacht wordt de Germaanse Godin Freya vereerd.Vroeger vierde men de Walpurgisnacht met een groot feest en volledige seksuele vrijheid. Jonge vrouwen lieten zich tijdens deze nacht ontmaagden

 

 

Walpurga

                              

Freya

 

Tijdens Beltane wordt het begin van de zomer gevierd. In verschillende tradities kun je de strijd tussen licht en donker terugvinden. De Keltische traditie spreekt van Gwynn ap Nud. Zijn naam verwijst naar het licht. Hij ontvoert de bruid van zijn rivaal Gwythyr ap Gwreidawl. Zij bevechten elkaar tijdens elke Calan Mai, tot het eind van de wereld daar is. Dan mag de overwinnaar de hand van de bruid opeisen. Anderen geloofden dat de geesten van licht en donker het in deze tijd van het jaar tegen elkaar opnamen. Er zouden kwaadaardige feeën rondwaren tegen wie men zich moest beschermen. Daarnaast wordt de heer der chaos, die verantwoordelijk is voor kou en vorst, voor een laatste maal geëerd. Hij draagt zijn heerschappij tijdens Beltane over aan de vegetatiegod.

 

 

 

BELTANE EN VRUCHTBAARHEID

 

Een van de voornaamste aspecten die tijdens Beltane naar voren komt is vruchtbaarheid en bevruchting. 

Tekenen hiervan kun je overal om je heen zien. De weiden staan vol jonge dieren. De bomen zijn gevuld met bloesems.

Insecten vliegen af en aan. Het zaad begint diep in de aarde te ontkiemen. De eerste planten zullen snel boven de grond uitkomen.

De rol van bevruchting vind je terug in vele oude gebruiken. Zo gebeurde het vroeger dat jonge paren met Beltane de natuur in trokken om daar de liefde te bedrijven. De gedachte hierachter was dat hun liefdesspel een extra stimulans zou zijn voor de vruchtbaarheid van de aarde. Als trofee werden meibloesems en haagdoornbloesems mee terug genomen om de huizen mee te versieren. Jonge stellen dansten om en sprongen over vuren om vruchtbaarheid af te dwingen. Men dreef het vee tussen vuren door. Ook werd er rond de meiboom gedanst. Men plukte de eerste zonnebloemen en plaatste deze bij vrienden, familie,ouderen en zieken voor de deur. De losbandige uitingen tijdens het meifeest verdwenen onder invloed van de veranderende cultuur en de kerk, die een aantal van de festiviteiten aan banden probeerde te leggen. In de 18de eeuw werd de meimaand uitgeroepen tot Mariamaand., dit omdat de heidense vieringen niet de kop konden worden ingedrukt. Op deze manier werden de heidense feesten omgebogen naar het christelijke geloof en waren zij voortaan aan Maria gewijd.   

 

In de nacht van Beltane gingen de jonge mannen langs de huizen van huwbare meisjes. Zij plaatsten daar takken in de tuin, die allemaal hun eigen betekenis hadden. Een meitak betekende dus een beoordeling. Zo duidde een fijne dennentak  op een goed  meisjes, een kersentak gaf aan dat iemand voor allemansliefje werd versleten, de hagendoorn betekende dat het om een kenau ging, een berkentak hield in dat een meisje vlijtig en aardig werd gevonden. In de vroege ochtend kwamen de meisjes naar buiten om te zien wat er zoal in de tuin te vinden was. Minder gunstige takken werden snel verwijderd. De andere takken bleven waar ze waren

 

 

 

MEIGILDEN

 

Tot een paar eeuwen geleden waren er in ons land meigilden te vinden. Deze bestonden uit huwbare jonge mannen onder leiding van een meigraaf. Zij zorgden voor de festiviteiten en haalden tijdens een optocht een meiboom uit het bos, meestal een hoge spar, die versierd werd en op het dorpsplein geplaatst.

 

 

 

 

 

 

MEIBOOM

 

In de zeventiende eeuw was in elke stad of dorp wel een meiboom te vinden. Tegenwoordig zie je in ons land nog maar zelden een meiboom, hoewel het gebruik hier en daar weer terugkeert, veelal als toeristische attractie, waarbij de diepere betekenis die er vroeger aan gegeven werd grotendeels verloren is gegaan. De meiboom is een lange boomstam die geheel van takken wordt ontdaan. Enkel in de kruin mogen de takken en het groen blijven zitten. Boven in de boom wordt vaak een met bloesems versierde krans gehangen met koeken, vruchten en lange rode en witte linten eraan. De meiboom zelf is een fallussymbool. De witte linten vertegenwoordigen het sperma van de man en de rode linten het vrouwelijke bloed dat vrijkomt tijdens het doorbreken van de maagdelijkheid. Vroeger klommen jonge mannen in de boom in de hoop dat ze op die manier de vruchtbaarheid zouden overnemen. De linten werden door jongens en meisjes al zingend tijdens een dans om de boom heen gevlochten. Een traditioneel lied hiervoor is het volgende:

 

 

“In het bos groeide een boom,

wat een fijne boom was hij.

En in die boom daar was een tak,

En aan die tak daar zat een twijg

En aan die twijg daar hing een nest.

En in dat nest daar lag een ei

En op dat ei een vogel zat,

En van die vogel viel een veer

En vele veren werden een bed

En op het bed een meisje lag

En bij het meisje kwam een knaap

En in die knaap daar zat het zaad

En uit dat zaad een kindje kwam

En het kindje werd een man

En toen de man ging naar zijn graf

Groeide uit zijn graf een boom

En wat een fijne boom was hij

En in die boom daar was een tak

En aan die tak daar zat een twijg

Enz enz…..”.

 

 

Zoals gezegd zie je de meiboom nog maar zelden in ons land. Er zijn echter wel wat afgeleiden van dit gebruik terug te vinden die nog steeds worden uitgevoerd.

 

 

 

KALLEMOOI

 

Zo zijn er de aan de vroegere meiboom verwante pinksterkroon van Deventer en de Kallemooi van Schiermonnikoog. Wat het woord Kallemooi precies betekent, daarover is men het niet eens. Een verklaring zegt het volgende: ‘Kalle’zou afkomstig zijn van het oud Noorse woord ‘kallen’,wat roepen betekent. ‘mooi’wordt hier uitgelegd als een verbastering van het woord ‘mei’. Tijdens het Kallemooifeest wordt een hoge mast neergezet met bovenin een mand met een haan. Bovenin de mast wordt een groene tak bevestigd, ten teken van de naderende zomer. Veel festiviteiten worden rondom deze meipaal gehouden. De pinksterkroon is een vijf meter hoge boom met naar onder toe wijder uitlopende horizontale hoepels. In de top hangen slingers. s’Middags  wordt er door kinderen rondom deze boom gedanst. s’Avonds doen de volwassenen hetzelfde. Aan  het eind van het feest wordt de boom verbrand of in de Yssel gegooid.

 

  Kallemooimast

 

    Pinksterkroon

                       

 

In Zuid-Limburg kun je nog wat ‘echte’meibomen vinden. De oudtse aantoonbare meiboom is de Sint Brigida-den van Noorbeek. De vroegste schriftelijke vermelding van deze boom dateert uit 1787. De boom zou zo’n 370 keer geplaatst zijn. De boom wordt door getrouwde mannen op het kerkplein neergezet en blijft daar het hele jaar staan. In Banholt kun je een soortgelijke boom terugvinden.

 

   Brigida- den

 

Een ander gebruik rond de meiboom was het kiezen van een meikoningin, ook wel een meigravin genoemd. De graaf van het meigilde ging met een krans in zijn hand onder de meiboom staan. De huwbare meisjes dansten om hem heen. Op een gegeven moment gooide de meigraaf de krans naar een van de meisjes. Zij werd tot meikoningin gekroond. Samen met de meigraaf vormde zij het meibruidspaar. Ook andere jongens en meisjes vormden paartjes en er werd tot diep in de nacht feest gevierd. Vaak vormden zich door middel van dit ritueel stelletjes die later werkelijk met elkaar trouwden. 

 

 

BELTANE VUUR

 

Tijdens Beltane werden tal van vuren ontstoken. Het vee werd tussen de vuren door gedreven. Men hoopte hiermee te bereiken dat het vee goed zou gedijen, o.a. een hoge melkproductie, en dat het gezuiverd zou worden van ziekten. Ook sprong men over het vuur om vruchtbaarheid te verkrijgen en ziekten uit t e bannen. Op sommige plaatsen geloofde men dat een paar dat samen over het meivuur sprong, voor altijd samen zou blijven. Jongens sprongen over het vuur om hun durf te tonen.

 

 

 

DE BLOCKSBERG

 

 

Zoals ik al eerder vertelde staat Beltane ook wel bekend als Walpurgisnacht. Volgens Duits volksgeloof zouden in deze nacht heksen en duivels tevoorschijn komen, die op de gekst denkbare vervoermiddelen door de lucht suisden, met als bestemming de Brocken. Deze berg, ook wel Blocksberg genoemd, is de hoogste berg van Noord-Duisland.Op de berg is een steenformatie te vinden die ‘duivelskansel’of ‘heksenaltaar’wordt genoemd. Volgens de verhalen vierden de heksen op de top van de Blocksberg de hele nacht uitbundig feest. Op veel plaatsen in de Duitse Harz wordt tegenwoordig het Walpurgisfeest nog groots gevierd. Aan huizen en anders bouwwerken worden duivels en heksen opgehangen. Mensen lopen als heks verkleed over straat en slaan argeloze voorbijgangers met een bezem op hun achterwerk. En al mag van de natuurbescherming geen officiële Walpurgisnacht meer worden gevierd op de Blocksberg, elk jaar komt het toch tot spontane vieringen.Rond Hemelvaart en Pinksteren brengen per dag zo’n 60.000 mensen een bezoek aan de Blocksberg.

 

 

 

 

 

DAUWTRAPPEN

 

Vroeger werd de eerste dag van mei aangegrepen voor een gebruik dat ‘dauwtrappen’ wordt genoemd. Men begaf zich voor zonsopgang naar de velden om daar met blote voeten in contact te komen met de ochtenddauw. Reden hiervan was dat men ervan uit ging dat de eerste meidauw een heilzame werking had op lichaam en geest. Men hoopte te worden genezen van, of zich wapenen tegen, allerlei kwalen. Zelfs na de tweede wereldoorlog kwam dauwtrappen nog in ons land voor. Onder andere in Amsterdam, het Zaangebied, Friesland en Overijssel. Tegenwoordig wordt dauwtrappen nog door natuurorganisaties gepropageerd. Hierbij is het vroegere karakter van dit gebruik verdwenen. De ochtendwandeling wordt als een puur sportieve activiteit gezien.

 

 

 

BELTANE KRUIDEN

 

Een aantal kruiden werd geacht tijdens Beltane bijzondere magische krachten te bezitten.

 

HONDSDRAF- in de tijd van de heksenvervolgingen geloofde men dat je met hondsdraf die tijdens Beltane was geplukt heksen kon herkennen die normaal gesproken onherkenbaar waren. Je moest de hondsdraf nog diezelfde nacht tot een krans vlechten en de volgende dag op het hoofd dragen. Natuurlijk zette je behalve de krans nog iets naders op je hoofd om de krans te verbergen voor de ogen van de heksen. Tijdens Beltane geplukte hondsdraf zou, vermengd met zout en haver, beschermen tegen hekserij. Het mengsel werd aan het vee gevoerd.

 

VARENZAAD- degene die varenzaad op zak had, zou kunnen zien dat het water van alle bronnen in de nacht van Beltane, precies om 24.00 uur, in wijn verandert. Vanzelfsprekend zou de betreffende persoon dan ook van deze wijn kunnen drinken.

 

SLEUTELBLOEMEN- op sommige plaatsen bereidde men van sleutelbloemen een poeder dat men voerde aan vee waarvan men dacht dat het behekst was. Het poeder zou de beheksing opheffen.

 

VALERIAAN EN MARJOLEIN- volgens oud bijgeloof kun je tijdens de nacht van Beltane zonder gevaar naar passerende heksen kijken. Ze kunnen je niets doen als je jezelf van top tot teen omwikkelt met valeriaan en marjolein en op een kruispunt gaat staan.

 

DASLOOK- daslook moet voor de nacht van Beltane geplukt worden.

Dan zal het een magiebezwerende werking hebben.

 

 

KENMERKEN EN SYMBOLEN

 

 

GODEN:                                  Goden van de jacht en natuur, zoals Cernunnos, Herne , Pan, Heer van de Dans, Odin, Bamofet, Osiris, Lucifer, Bel, Baäl

 

GODINNEN:                          Venus, Aphrodite, Vrouwe van de Bloemen, Diana, Freya.

 

SYMBOLEN:                           Meipaal, ketel, vuur, linten (rood en wit), bloemenkrans.

 

KRUIDEN EN PLANTEN:  Meidoorn, berk, amandel, engelwortel, es, vijf vingerkruid, margriet, wierook, klimop, lieve vrouwe bedstro, opium, kamperfoeli, roos, rozemarijn, goudsbloem, seringenbloesem, Sint Janskruid ( St. Janskruid werd geplukt tijdens zonsopkomst op de dag van Beltane en in het huis gehangen ter bescherming en voor geluk.

 

BOMEN:                                  Eik (voor de God) Berk (voor de godin), Spar (voor geboorte), Appelboom (voor liefde).

 

KLEURE:                                Wit (voor de Godin en voor puurheid), rood( voor de God en vruchtbaarheid), groen, roze en lichtblauw.

 

STENEN:                                 Rozekwarts, Saffier, Oranje Carneool, Bloedsteen, Smaragd.

 

ETEN EN DRINKEN:          Mosterd, vanille ijs, meergranen koekjes, appeltaart, lamsschotel, Beltane koekjes, honing, rode vruchten, groene kruiden salades, rode of witte wijn punch, vlierbessenwijn, meidoornwijn, eikenwijn,karwij, kalkoen, noten, melkproducten,rozenthee, kliskruidthee, of saffraan thee.

 

ACTIVITEITEN:                    Over het vuur springen, rond de meipaal dansen, handvasten (heksenhuwelijk),hoorn blazen, weven en bekleden, offers aan de natuurgeesten en elementen, divinaties, vlechten, planten van bloemen en kruiden (binnen), vruchtbaarheidsritueel doen

 

ALTAARVERSIERINGEN:  Bloemen, zoals,rozen, margrieten, seringen, grasklokjes, sleutelbloemen en goudsbloemen, spiegels, kleien meipaal, margrietenkrans, alles van stro of riet, meimand, foto’s of andere symbolen van vruchtbaarheid, gevlochten of geweven linten

 

DIEREN:                                 Geiten, konijnen, honing bijen

 

 

BELTANE -WIEROOK

 

Meng in een vijzel gelijke delen:

 

Rode roos

Lavendel

Anijs

Basilicum

Tijm

Majoraan

Peterselie

Venkel

 

Brand de wierook op een kooltje.

 

 

EEN ANDERE WIEROOK VARIANT IS:

3 delen Benzoë

2 delen sandelhout

1 deel rozenblaadjes

1 deel meidoornbloesem

enkele druppels jasmijnolie

 

Meng alles en brand het op een kooltje.

 

 

BELTANE -OLIE:

 

Meng de volgende ingrediënten met een basis van walnootolie.

 

2 delen rozenolie

1 deel vlierbesolie

1 deel vanille

 

Deze olie is om te smeren, niet om te branden.

Als je de olie wilt branden, moet je de basis walnootolie eruit laten.

 

 

 

RECEPTEN 

BELTANE KOEKJES:

 

Deze koekjes werden traditioneel de vooravond van Beltane rond het huis gelegd om het elfenvolk tevreden te stellen.

Natuurlijk kun je ze ook tijdens je ritueel eten, maar… bewaar wat voor de elfjes.

 

Ingrediënten:

Half kopje zoete witte wijn

2 eetlepels suiker

1 ei

1 kopje honing

2/3 kopje bloem

mespuntje  nootmuskaat

mespuntje kaneel

mespuntje zout

zonnebloemolie

 

v  Wijn en ei kloppen in een schaal.

v  Bloem, kaneel, nootmuskaat, zout en suiker mengen in een schaaltje.

v  Dit mengsel door het eimengsel roeren.

v  Olie verwarmen in een pan, niet teveel verhitten (vermijd walmen).

v  Voeg het mengsel toe, lepel voor lepel.

v  Bakken totdat de koekjes goudbruin zijn.

v  Laat ze uitlekken en afkoelen op keukenpapier.

v  Doop de koekjes voor het eten in de honing.

 

LAMSSCHOTEL

 

 

 

Ingrediënten:

 

250 gram lamsbout zonder bot

1 ui

1 teentje knoflook

4 tomaten

olie

zout en peper

300 gram diepvries sperziebonen

1 eetlepel paprika poeder

1 theelepel majoraan

1/8 liter slagroom

1 eetlepel gesnipperde peterselie

 

Hoe maak je het klaar:

v  Snij het vlees in kleine stukjes.

v  Snipper de knoflook en de ui.

v  Was de tomaten en snijd ze in smalle stukjes.

v  Doe de olie in een braadpan en bak de stukjes lamsvlees bruin.

v  Voeg de gesnipperde ui en knoflook toe.

v  Bak die 2 minuten mee.

v  Voeg dan naar smaak zout en peper toe.

v  Voeg de sperziebonen toe en de kruiden.

v  Roer de slagroom door het mengsel en breng het geheel aan de kook.

v  Leg een deksel op de pan en stoof het gerecht gaar in ongeveer 15 minuten.

v  Doe de tomaat er op het laatste moment bij.

v  Breng het gerecht verder op smaak met zout en peper.

 

HONINGCAKE


Ingrediënten:

2/3 kopje margarine of boter
1 kopje suiker
2 eieren
1 1/2 theelepel honing
1 theelepel vanille
1 theelepel witte wijn
2 1/2 kopje meel
1 theelepel bakpoeder
1 theelepel zout
2 eetlepels haver
1 theelepel kruiden of specerijen voor je intentie
 

Hoe maak je het klaar:

v  Meng de margarine of boter met de suiker, eieren, honing, vanille en wijn.

v  Voeg de kruiden of specerijen toe.

v  Doe het bakpoeder, het meel en de haver erbij.

v  Meng alles goed dooreen.

v  Schep het beslag op de bakplaat, of rol het uit in de vorm van een maansikkel.

v  Bak het mengsel 9 a 10 minuten op 180 Celsius.

 

BELTANE MEIWIJN
 

12 takjes zoete lievevrouwebedstro
1 1/4 kopje basterdsuiker
1 fles droge witte wijn
wat ijsblokjes
3 flessen droge witte wijn
1 liter sodawater of koolzuurhoudend water of champagne
lentebloemen.

 

Hoe maak je het klaar:

v  Doe het bedstro, de suiker en 1 fles droge witte wijn in een grote kom en dek deze toe.

v  Verwijder na een half uur het lievevrouwebedstro.

v  Roer de wijn en schenk hem met de ijsblokjes in een grote kookpot.

v  Voeg de andere drie flessen wijn en het sodawater of de champagne toe.

v  Leg rond de kookpot de bloesem en varens ter versiering.

 

 

BRANDNETELSOEP

50 gram boter
1 pond klein gesneden aardappelen
2 grote kleingesneden uien
6 stangen prei, klein gesneden
zout en vers gemalen peper naar smaak
4/5 kopje kippenbouillon
150 gram brandnetel, gewassen en fijngehakt (of ongeveer 60 gr gedroogd)
3/4 kopje room

 

Hoe maak je het klaar:

v  Smelt de boter in een diepe braadpan of steelpan.

v  Voeg wanneer ze schuimt de aardappelen, uien en prei toe.

v  Roer tot alles een boterlaagje heeft, bestrooi met zout en peper en dek toe.

v  Laat 10 minuten op laag vuur stoven, of tot de groenten zacht zijn.

v  Voeg de bouillon toe en laat pruttelen.

v  Voeg de brandnetelbladeren toe en laat mee pruttelen tot ze zacht zijn. Laat niet te lang koken.

v   Voeg de room toe, met kleine beetjes tegelijk.

v  Als je dat wilt kun je meer smaakmakers toe voegen, zoals munt of rozemarijn of kruidenboter.

v  Dit recept is voor ongeveer 6 personen.

 

 

 

WAT KUN JE ZOAL DOEN MET BELTANE:

 

v  meipaal maken

v  om de meipaal dansen

v  bloemen verzamelen

v  vruchtbaarheids rituelen doen

v  linten vlechten of weven

v  vuur maken

v  over het vuur springen

v  met de natuurkrachten werken

v  gezicht wassen met dauw

v  dauwtrappen

v  cirkel versieren met meidoorn en eikentakken

v  zingen en dansen

v  vul je ketel met spiegels en bloemen

v  divineren

v  wat eten en drinken voor de elfen neerleggen

v  gedicht of tekst maken en opzeggen tijdens het ritueel

 

 

Ik zal hieronder een voorbeeld geven van een deel van een Beltane ritueel:

 

Zet op je altaartje: een beetje amandelolie met daaraan toegevoegd 3 druppels kaneelolie.

Zet 2 niet brandende kaarsen klaar in het midden van je cirkel, ongeveer een meter van elkaar af.

Loop er 3x met de klok mee omheen en zeg:

 

“ De zomer komt, Bel-vuren worden aangestoken

tijd voor feest, tijd voor pret.

We zijn van onszelf en van niemand anders

Tijd om te zegenen en te worden gezegend.

Ontsteek dus de vuren, de zomer komt.

 

Ontsteek de vuren, de zomer komt

Ontsteek de vuren, de zomer komt.

Ontsteek de vuren, zodat we liefde kennen”.

 

Steek dan de 2 kaarsen aan en ga er tussen staan.

Smeer de olie op je voorhoofd en op de plek waar je hart zit en op je onderbuik en zeg:

 

“laat de geest vrij

laat het hart vrij zijn

laat het lichaam vrij zijn

laat je eigen seksualiteit vrij zijn

laat je intieme gedachten vrij

laat je leven vrij zijn”.

 

 

 

Het maakt niet uit wat je gaat doen met deze viering, als je er maar een vrolijk feest van maakt, daar gaat het om.

Volg je gevoel en laat je daardoor leiden.

 

Ik wens je een vrolijk, vrij, sensueel en magisch Beltane toe.

 

Liefs Tara